د جمهوری ورځی ۷۱ می کلیزی په ویاړ هند څخه د ولسمشر بولسوناریو لیدنه

لیکنه: د ډاکټر ایش ناراین رای

ژباړه : د پښتو څانګی 

هند او برازیل په نړیوال بحر کې دوه ماهیان دي. د چین سربیره ، یوازې هندوستان او برازیل د ستر قدرت په توګه رابرسیره کیدو لپاره مخکښ نوماندان دي چې سترقدرت د جوړیدو وړتیا لري. مګر تر دې لږه موده د مخه ، که هند د هندوانو د ودې او د هغې د اوږد غربت لپاره پیژندل شوی و ، برازیل د لوړ انفلاسون او پور بم سره مترادف و. که چیرې ، د ډیموکراسۍ سربیره ، لویدیز ته هند د مارګیرو او د سوفی عابرانو ځمکه پاتې شوه ، برازیل د فرانسې چارلس ډی ګول لخوا د غیرجدی هیواد په توګه له دندې ګوښه کړ. هغه وویل "برازیل د سبا ورځی هیواد دی او تل به وي." نن ورځ ، هند او برازیل دواړه متوازی قدرتونو څخه مخکښ نړیوال لوبغاړو ته بدل شوي . په تیره یوه لسیزه کې یا له دې د دوی بهرني سیاست دریځونه د دوه اړخیزو او څو اړخیزو غونډو سره د فعالو بوختیاو له لارې د نړیوالو اړیکو متغیر جامیټری سره تطبیق شوي.

د برازیل ولسمشر جیر مسیس بولسناریو هند ته د ۷۱ جمهوری ریاست د لمانځغونډې د لوی میلمه په توګه د څلور ورځنی سفر لپاره راغلی چی د هند - برازیل د مخ پر ودې ملګرتیا پیژندنه ده چې اوس مهال یی د هند ستراتیژیکې ټولنې ته خپل پام د خپل تمرکز پیل کړی. هند او برازیل نه یوازې باسباته جمهوری هیوادونه دي بلکه دوی اوس د ټریلیون ډالرو اقتصادی هیوادونه دي. د هندوستان په څیر ، برازیل هم په نړیوالو چارو او نړیوالې ډیپلوماسۍ کې ګړندي ګامونه اخیستي دي. د اوږدې مودې لپاره برازیل داخلي بهرنۍ پالیسۍ تعقیب کړه. مګر اوس دا د څو اړخیزه سازمانونو څخه په مهارت سره کار کوي ترڅو د نړیوال لوبغاړي په توګه خپله دعوه کلکه کړي. ولسمشر بولسنارو د برازیل دریم ولسمشر دی چې د جمهوري ریاست په ورځ د عمومي میلمه په توګه راوبلل شو. ولسمشر فرناندو هنریکو کارډوسو او ولسمشر لویسس اناشیو دا سیلوا په ترتیب سره په ۱۹۹۶ او ۲۰۰۴ کې دغه ویاړ ترلاسه کړ.

لومړي وزیر مودي په م۲۰۱۴کال کې په فورټالیزا او برازیلیا به ۲۰۱۹ م کی کې د بریکس په دوه اړخیزو غونډو کې برخه اخیستې وه. د جمهوري ریاست په ورځ د بهرنیو هیوادونو د حکومتونو مشرانو ته د مهم میلمنو په توګه بلنه ورکول یو ستراتیژیک انتخاب دی.

لومړي وزیر مودي او ولسمشر بولسناریو د نړیوال او دوه اړخیز اهمیت په اړه پراخه خبرې وکړې. ولسمشر رام نات کووند د برازیل د ولسمشر په ویاړ د ډوډۍ میلمستیا جوړه کړه .

دواړو هیوادونو د دوه اړخیزو پانګوونې همکارۍ او اسانتیا تړون په شمول لسګونه تړونونه لاسلیک کړل ، او همداشان د نړیوال تروریزم پروړاندې د مبارزې تړون. ولسمشر بولسناریو د هند - برازیل سوداګریزې غونډې ته وینا وکړه او د هغه وزیرانو په جوړه شوې غونډه کې د خپلو هندي سیالانو سره یی تفصيلي بحثونه وکړل. د دواړو خواو تر منځ ګڼ اړخیزې خبرې د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا هدف لري.

کله چې ښاغلی بولونارو ولسمشر وټاکل شو ، ډیری شنونکو دا نظر څرګند کړ چې برازیل به د "اروپا او شمالي امریکا اصلي دولتونو" سره خپلو اړیکو ته لومړیتوب ورکوي. ځینو حتی احساس کاوه چې برازیل به نور د برکس سره علاقه ونلري چې د ټاکنو د کمپاینونو پرمهال یې د هغه څرګندونې ورکړي. مګر دا ډول اټکلونه بې اساسه و. یوازې څو میاشتې دمخه ، ولسمشر بولونارډو د بریکس ناستې کوربه توب وکړ. هغه چین ته بریالی سفر هم کړی دی. د ستراتیژیک ملګري په توګه ، هندوستان او برازیل د بهرني ځواک بدلونونو څخه ګټه اخیستنې لپاره خپلې بهرنۍ پالیسۍ ته لومړیتوب ورکړی دی. اوسنی نړیوال نظم په مختلف ډول د "غیر قطبي نړۍ" ، "څو سیمه ایز نړیوال نظم" او څو کثیر قطبیت په توګه توضیح شوی. دوی د نړیوالې حکومتدارۍ سازمانونو څخه په ملي ګټو کې د نوي ایتلاف جوړولو لپاره ګټه پورته کړې.

د سوداګرۍ او پانګوونې اړیکو لوی ودې ترلاسه کړې. د هند لخواه د ۳،۸ ملیارد ډالرو په ارزښت توکو صادرولو سره د دواړو هیوادونو تر منځ تجارت ۸،۲ ملیارده ډالرو ته لوړ شوی دی. هغه څه چې مساوي هڅول کیږي په برازیل کې د هندي پانګوونې وده ده ، په ځانګړي توګه د معلوماتي ټکنالوژۍ ، درمل ، انرژۍ ، زراعت سوداګرۍ ، کان کیندنې او انجنیري برخو کې هم دا هڅول شوی . دواړه خواوې د ستراتیژیکې ملګرتیا په اړه خوښ دي چې اوس د یوه چتر تړون په توګه کار کولو لپاره یو کاري پلان لري کوم چې د دفاع ، ټیکنالوژۍ شریکولو او لوژیستیکي تړون برخو کې د همکارۍ ډیروالی لیدلی.

د هندوستان - برازیل اړیکې بریکس ، جی شلم او ایبسا فورمونو کې په لوړې سیاسي کچو کې د پرله پسې تعاملاتو په پایله کې له قوي څخه پیاوړې ته وده کړې. د لویدیز وروسته د څو قطبونو فیشن کولو په وخت کې ، دواړه هیوادونه باید د دوه اړخیزو اړیکو لپاره ډیر کار وکړي ترڅو د نورو هیوادونو نمونه شي.