AIR World Service Pashto

لیکنه : د پدم سینګ ژباړه او وینا : د هریندرکمار سواتی د عرب او د هندوستان د همکارۍ فورم دریم لوړ پوړو چارواکو غونډه د ویډیو کنفرانس له لارې ترسره شوه. دغه ناسته د بهرنیو چارو په وزارت کې د (قونسلګرۍ ، پاسپورټ او ویزې او بهرنی هیوادونو هندي چارو) سکرتر سنجې بھټا چاریه او د مصر بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال او په انجمن عرب کې د دایمي استازي سفیر محمد ابو الغیر په مشرۍ جوړه شوې وه. په دغه ناسته کی د عربی هیوادونو او د هند لوړ پوړو چارواکو او د انجمن عرب عمومي دارلنشا برخه واخستله  لوړ پوړو چارواکو هغه تاریخي او تمدني اړیکې چې د عربي نړۍ او هند تر منځ موجودې دي ، یادی کړی او د سوداګریزو او کلتوري اړیکو همکارۍ یې د دواړو خواو د یو بل سره د تړلو په اړه پرګوته کړی. دوی د عرب او د هند همکاریو پیاوړي بنسټ ، عالي ظرفیت او د عرب او د هند مرستی پراخه راتلونکې ستاینه وکړه ، او هغه رول یی هم ستایلی چې فورم یې هندوستان او عربی هیوادونو ترمنځ اړیکو ته وده ورکولو لپاره لوبولی شي لوړ پوړو چارواکو په سیمه ایزه او نړیواله کچه د دوه اړخیزو اندیښنو په مسلو خبرې وکړې او د دواړو لورو تر منځ د همکارۍ ا...

لیکنه : منصورالدین فریدی ژباړه : دیاسینګهـ انجان ویاند : هریندر کمار پوري سواتی د هر هیواد ترټولو لوی ځواک د هغه داخلي یووالی دی ، کوم چې د سیاسي ، ټولنیز او اقتصادي مساواتو او توکمیز او ژبني بې پرې والي پراساس وي. که چیرې په یو هیواد کې حکومت او نظام انصاف پروره وي ، نو د هاغه هیواد لپاره د پرمختګ لاره پرانستل کیږي ، که نه نو ، پخپله د ګډوډیو او کورنیو جګړو لپاره خپله دروازه خلاصیږي. داسې هیوادونه بیا نورو ته د ګوتو په څنډلو پیل کوي ترڅو خپلې ناکامۍ پټې کړي په دې وروستیو کې ، د پاکستان د پوځ لوی درستیز ، جنرال بابر افتخار ویلي دي چې ، دښمن ځواکونه د پاکستان د ویشلو هڅه کوي او د لږکیو په اړه یې غلطه پروپاګند خپره کړی ، چې دا څرګندونې د حکومت د ناکامۍ لپاره پوځي پوښ هم دی او د ملامتولو یو بل مثال هم شتون لري. په حقیقت کې ، پاکستان چمتو نه دی چې په نوموړي هیواد کې د بیلتون غوښتونکو خوځښتونو علتونه په پام کې ونیسي. حقیقت دا دی چې پخپله پاکستان د دغه هیواد په متحد ساتلو کې د پاتې راتللو مسؤل دی نه چی کوم بل هیواد یا ځواک پاکستان متعصب او قومي سیاست لري . تر ټولو مهمه دا چې د پاکستان ن...

لیکنه : د کی وی وینکټا سوبرمنیم ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی هندوستان به د جنوري په ۱۶مه ، د کوروناویرس پر وړاندې خپل ۱،۳ملیارده نفوسو ته د واکسین ستنی په وهلو پیل وکړي . دا د نړۍ په کچه یو له لویو مبارزو څخه یوه ده . د دې پیچلي کار په لومړۍ مرحله کی به ۳۰ میلیونه مخکینی کارونو او روغتیایی خدماتو کی بوخت کارګران غوره کړی شی چی ستنی ورته اوهلی شی ددی څخه پس به ۵۰ کالو څخه پورته ۲۷۰ میلیونه خلک او د ۵۰ کلونو څخه کم عمر لرونکي هاغه ډلو ته واکسین ورکړی شی چی زیاتی خطرناکی ناروغۍ لری. هدف دا ټاکل شوی چې د جولای میاشت پوری ۳۰۰ میلیونه وګړو ته واکسین ورکړی شی او دا شمیر د متحده ایالاتو ټولو نفوسو برابر دی. دا به د واکسیناسیون غیر معمولي کچه وي. وده ورکونکی ، تولیدونکی ا و کلیدي عرضه کونکی جوړیدو سرههندوستان به د واکسیناسیون نړیوال پروګرام کې مهم رول ولوبوي چې په هندوستان کی جوړ شوی دوه واکسینونونه - کوواکسین او کوویشیلډ سره مخی ته راغلی کوواکسین ، د کوویډ ۱۹ په وړاندې د هند لومړنی داخلي واکسین دی چی د حیدرآباد میشته درملتون شرکت ، بهارت بایوټیک لخوا رامینځته شوی. دوهم ، کوویشیلډ ، د اک...

لیکنه: د عبدوسلام ژباړه او وینا: د هریندرکمار سواتی هندوستان چې له افغانستان سره د تاریخي او کلتوري اړیکو پیاوړی بنسټ لري ، په افغانستان کې یی د سولې او پخلاینې لپاره په داسې یو چاپیریال کې هڅې رامینځته کړي چې د غیر رهبري مداخلې پرته د افغانانو مشرتابه ، د افغانستان ملکیت او د افغانانو ارمانونه منعکس کوي. او نن هم په افغانستان کې په ګډه کار کولو لپاره ټول سیاسي امکانات کارولو په حق کی دی دا د هند او افغانستان ترمنځ دوستانه ګاونډی روابط دی چې افغان ولسمشر حامد کرزی ، چې په ۲۰۱۴م کال کې یې د هند د نوي ټاکل شوي لومړي وزیر نریندر مودي د لوړې په مراسمو کې یی برخه اخیستې وه او کله چی د افغانستان په هرات ولایت کې د هند پر سفارت برید وشو نو د هاغه ورځو د پاکستان لومړي وزیر نواز شریف په شتون کې یی څرګنده کړه چې د هغه حکومت باور لري چې په پاکستان کې د لشکر طیبه په نامه ترهګری ډلې په هرات کې د هند پر سفارت حمله کړې ده د دې پیښې په رڼه کې د افغانستان په اړه د هند د بهرني سیاست روحیه په سمه توګه د یو ښه ګاونډیتوب لپاره هیلې ته منسوب کیدلی شي ، چې د بهرني لاسوهنو له امله د تروریزم له ګواښ څخه پا...

لیکنه : انجم نعیم ژباړه او وینا : د هریندرکمار سواتی امریت په وړاندی د غوړیدونکی جمهوریت شکل او بڼه هم هغه وی چی نن یی مونږ په پاکستان کی ګورو. خوا که دا د نظامي واکمنانو ډیموکراتیک ارزښتونه وي یا جمهوریت ته وده ورکولو په نامه د سیاست ډیموکراتیک شعارونه وی . حقیقت دا دی چې لږترلږه هره دوره د ورته دیکتاتورۍ قرباني شوی ، چې ترټولو وحشتناکه بڼه یې اوس لیدل کیږي ، او اصلی لامل یې هغه مذهبي نفرت دی چې له پیل څخه یې د پاکستان ټولنی په جوړښت کی خورا مهم رول لوبولی .که چیرې دا د مذهبي لږکیو سره غیر عادلانه چلند وي یا د مسلکي ډلو سره د تعصب عکس وی ، دا تل د افسوس وړ او ډارونکی ښکاري. په دې وروستیو کې ، دوه لویې پیښې په ګوته شوي چې د پاکستانۍ ټولنې تضادات یی لا نور هم زیات کړي او په دې دواړو پیښو کې د خلکو فکري انتشار او د ادارې ذهني تضاداتو یو حیرانونکی تصویر راڅرګند شوی یوازې څو ورځې وړاندې ، د خیبر پښتونخوا د کرک ولسوالۍ د ټیري په کلي کې د شری پریم هنس جی مهاراج ارام ګاه یا سمادهي او ددی سره جخت کرشنا دوارا معبد ، د ادارې چارواکو او د پاکستان حکومت په شتون کې د زرګونو خلکو لخوا وسوزول شو....

ليکنه: فهیم احمد ژباړه: پوشپا کماری لکه څنګه چې نن ورځ په پاکستان کې د لږکیو پرضد ظلم او یرغل مخ په ډیریدو دی او د مسلکي تاوتریخوالي ډیریدل لږ څه نښې نه ښیې چې د دې هیواد د رامینځته کیدو په وخت شوې ادعاوې جدي نيول شوې. داسې ویل شوي: "تاسو آزاد یاست چې په پاکستان کې خپلو معبدونو ، جوماتونو او خپل عبادت ځایونو ته لاړ شئ. ریاست له دې سره هیڅ تړاو نه لري چې تاسې له کوم مذهب يا ذات سره تړاو لرئ پاکستان نن دغه شیان هیر کړل. د نورو مذهبونو د زغملو پرته ، اکثریت لرونکي خلکو مذهبونو کې د مختلف فرقو سره تړاو لرونکي خلک هم په نښه شوي. په وروستیو کې په ورته لړۍ کې د شیعه هزاره ګانو اړوند د کان کیندونکو وژنه وه. دغه پيښه د بلوچستان په مچ سيمه کې هغه وخت رامينځته شوه چې ۱۰ کان کيندونکي د ډبرو سکرو په کان کې يوازې د مسلکي تړاو له امله په بې رحمانه ډول ووژل شول  په هرصورت ، بلوچستان د بغاوت او تشدد لپاره بدنام دی. پاکستان خپلو ناوړه اهدافو ترلاسه کولو لپاره افراطیان او ترهګر رامینځته کړي او پر نورو هیوادونو باندې برید لپاره یې د یوې وسیلې په توګه کاروي. اوس دا افراطیان ددوی ځان لپاره سر خوږی جوړ...

لیکنه : د جی ایل کول ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی په پاکستان کې د لږکیو په وړاندې ظلمونه او تبعیض ، پرته له کوم ځنډ دوام لري. دغه فعالیتونه په ۱۹۴۷م کال کې د پاکستان د جوړیدو نه وروسته پیل شوي وو ، خو د تیرې پیړۍ په ۸۰مه لسیزه کې یی لا شدت ترلاسه کړ. په لومړي سر کې ظلمونه یوازې په هندوانو ، سیکانو ، بودایانو ، جینیانو او مسیحیانو پورې محدود وو. خو وروسته دا شیعه ګانو ، احمدیا ، مهاجرو ، هزاره ګانو ، سرائیکیانو او نورو ورته ډلو ته چې د پاکستان په مختلفو سیمو کې اوسېږی ، وغزیدل دا ظلمونه او تبعیض د درمته کولو ، د وژنو ، ډله ییزو وژنو ، په زوره د مذهب بدلولو ، د تاوتریخوالي ګواښونو ، بیله عدالت وژنو او د کفر په بڼه کی مخی ته راغلی . د دغه لږکیو په وړاندې د ظلمونو ترشا محرک ځواک عموما په ایډیولوژیک ډول د عقیدې پر بنسټ ولاړ وي. پداسې حال کې چې احمديان لا دمخه د مذهبي عقیدی توپیرلرونکی ډلی په توګه اعلان کړی شوی ، د پاکستان د سني اکثریت وګړو او شیعه لږکیو ترمینځ ژوره مذهبي شخړه شتون لري د ظلم د دوام په وروستي پیښه کې ، په بلوچستان کې د هزاره ډبرو سکرو کان کیندونکی د ترهګرو لخوا په پیژ...

لیکنه : د محمد یامین انصاری  ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی پدې کې شک نشته چې په لداخ کې د پولې روانه لانجه د چین د ناوړه ارادې پایله ده. دا خبره بیا بیا ثابته شوی چې په دې وروستیو کې چین په پوله داسی عملیات ترسره کړي چې د دواړو هیوادونو ترمنځ د نښتو لامل شوی اوخلکو ته یی تاوان اړولی. د پولې په اوږدو کې د چین اشتباه کونکې کړنې لا هم روانې دي. له بلې خوا هندوستان دا ټینګار کړی چې د دواړو ګاونډیو ترمینځ کړکیچ د ځینی ستونزی حل ندی . مګر حتی که چیرې داسی ستونزو دوام وکړ نو هند به د هیواد بشپړتیا او حاکمیت باندې موافقه ونکړي په هرصورت ، چین له هند سره د شخړې لاره غوره کړې او ځان ته یی نقصان رسولی . هند لا دمخه په اقتصادي مهاذ چین ته مناسب ځواب ورکړی. د تاوتریخوالی دمخه ، چین د هند یو له ترټولو لوی سوداګريز هیوادونو څخه و. نه یوازې هند ، بلکه د نړۍ ډیر نور هیوادونه هم د چین چل چلوټو ته ګوري ، چې له امله یې دوی ټولو ددغه هیواد څخه ځان لری ساتلی . متحده ایالات هم دی ته په ټینګ نظرګوري. په هند کې د متحده ایالاتو سبکدوشه شوی سفیر کینیت جوسټر په خپله الوداعی وینا کې دې ته اشاره وکړه ا...

لیکنه : د پدم سنګ  ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی په هانګ کانګ کې پولیسو د دیموکراسۍ شاوخوا ۵۰ پلویان د چین د ملي امنیت له قانون څخه سرغړونې په تور نیولي دي. د دیموکراسۍ پلوه فعالانو تیر کال په غیر رسمي لومړني ټاکنو کې برخه اخیستې وه. دا د هانګ کانګ مقننه کنټرول لپاره د دیموکراسۍ پلوه وکیلانو د امکاناتو ډیروالي لپاره ترسره شوی وو دا ډلیزه ګرفتاری د هانګ کانګ د ډیموکراسۍ غورځنګ پروړاندې ترټولو لوی اقدام دی ځکه چې د چین ملي امنیت قانون د تیر کال په جون کې د بیجینګ لخوا دا خپلواکه سیمه ګرځولو، لپاره تصویب شو. د هانګ کانګ پولیسو د دی ګرفتارۍ پخلی نه ده کړی د هانکانګ دیموکرات ګوند لږترلږه ۷ غړي چې د ټاپو ترټولو لوی اپوزیسیون ګوند دی ، د ګوند د پخواني رییس په ګډون ، نیول شوي. پخواني قانون پوهان هم نیول شوي وو. د راپورونو سره سم ، د هانګ کانګ د ۲۰۱۴م لاریونونو کلیدي شخصیت ، بیني تای ، او د قانون پخوانی پروفیسور هم ، د پولیسو لخوا نیول شوی. هغه تیر کال لومړنۍ ټاکنی تنظیم کونکو څخه و د ډیموکراسۍ پلوی کونکی فعاله غړی، جوشوا وانګ ، چې تیرکال په غیر مجاز لاریونونو کې د تنظیم او بر...

لیکنه : د راغب اختر ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی ترهګري د مهذبی نړۍ لپاره ناروغي ده چې نړیواله ټولنه یې غواړي په هر قیمت یی له مینځه یوسي ، پداسې حال کې چې ځینې هیوادونه داسی هم دی چې ترهګري د خپلی ستراتیژۍ یوه برخه ګڼی او ترهګر خپل ملکیت ګڼی . په دې وروستیو کې ، پاکستانۍ ورځپا ڼو خبر ورکړی چې ذکي الرحمان لکهوي د مالي تمویل په تور نیول شوی دی. هند له ډیرې مودې راهیسې غوښتنه کوي چې پاکستان دی ذکي الرحمان لکهوي او حافظ سعید په څیر خلکو ته سزا ورکړي خو پاکستان تل د هند غوښتنه رده کړې او حتی په دې برخه کې یې ویلي چې په هند کې کیدونکی ترهګریزې پیښې د هند خپل سازش دی . پاکستان تل د ممبی په حملو کې د تورنو کسانو لپاره نرمه رویه ښودلی. همدا لامل دی چې ذکي الرحمان لکهوي او حافظ سعید ، کله چې نړیوال فشار زیاتیږي ، نیول کیږي او لکه څنګه چې ایف ای ټی ایف یا په کومه بله موسسه کې د پاکستان کار بشپړ شی ، نو دوی یې خوشې کړي. ورته خبره د حافظ سعید سره هم شوې ده. پوښتنه راپورته کیږي چې که پاکستان دوی د خپلو ادارو د استخباراتو په اساس ونیسي نو بیا ولې محکمه یی یو څو ورځې وروسته خوشې کړي؟. ددو...

لیکنه : د ډاکټر ذیناب اخطر ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی په پاکستان کې د اپوزیسیون ګوندونو حکومت ضد ایتلاف ، د پاکستان دیموکراتیک غورځنګ (پی ډی ایم) په ۲۰۲۰م کال کې یی په مینار پاکستان ، لاهور کې د لاریونونو لومړی پړاو پای ته ورساوه او دا یې د پاکستان تحرک انصاف ګوند حکومت ړنګولو لپاره وروستی ضربه وبلله. البته د لاهور جلسه د مطلوبه پایلو په ترلاسه کولو کې پاتې راغلی او مسلم لیګ (ن) په پنجاب کې ناکامه شو چې د ګوند پیاوړی مرکز ګڼل کیږي. د پی ډی ایم لاریونونو دوهم پړاو اعلان شوی ، چې مهم یې اسلام اباد ته لانگ مارش دی. البته د پی ډی ایم مورال ټیټ دی. د پی ډی ایم ډیرو غړو د ملي او ولایتي شوراګانو څخه د استعفا ورکولو نظر سره مخالفت وکړ چې د لاهور جلسی وروسته د پی ډی ایم راتلونکی ګام و په جماعت علما اسلام کی درز څرګندیدل پیل شوي او د مولانا فضل الرحمان ضد غږونه لا قوي شوي دي. په ورته وخت کې ، د پاکستان حکومت خپله مخالفی تګلاره ګړندۍ کړې ځکه چې لومړي وزیر عمران خان ټینګار وکړ چې هغه د این ار او پرته په نورو مسلو د پی ډی ایم سره خبرو ته چمتو دی؛ مګر فضل الرحمان او مریم نواز سره غونډه ...

ليکنه: جاويد اختر ژباړه: پوشپا کماري پداسې حال کې چې د کورونا ناروغۍ او نورو لاملونو له وجې د ۲۰۲۰م کال په جریان کې د نړۍ نیږدې ټول هیوادونو څه ناڅه اغیزمن شویدي ، خو هلته یوه خبر ه دا هم ده چې ده چې نړیواله ټولنه د یو بل د مرستو لپاره راودانګل او د دې بحران د کمولو هڅې ئې وکړي خو په دې هر څه کې بیا هم پاکستان یوازي پاتې شو. تر دې چې د پاکستان ډیرو نیږدې ملګرو هم له دې څخه جلا  والی غووره کړو. دا په لویه کچه د پاکستان د خپل چلند او کړنو له امله وه ، چې په الفاظو او عمل کې ئې تضاد شتون لري. که چیرې دا زموږ د هیواد د تروریزم پروړاندې د عمل او یا د لږکیو د حقونو د محافظت لوړې چیغې او ادعاوې وي او یا هم نړیواله ډیپلوماسي یا کورني سیاست وي ، د پاکستان واکمنان قریب په هره ډګو کې دوه ګونی سیاست تعقیب کړی دی. د هر څه د هغه دومخیز سیاست پایلې دي چې هغه او د هغه هیواد خلک ورسره مخ شوي دي . له بلې خوا ، ورور هیواد او دودیز متحدین او ملګري هم پدې کړنو ترینه ډیرخفه دي. چې د دې روښانه مثال سعودي عربستان دی. په دودیزه ډول ، سعودي عربستان او پاکستان د یو بل ملګري پاتې شوي دي او سعودي عربستان تل ل...

لیکنه : د پدم سینګ  ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی هندوستان هدف لري چې د دفاعي تجهیزاتو خالص صادرونکی جوړ شي. هندوستان د ۵ ملیاردو ډالرو په ارزښت د صادراتو هدف ټاکلی دی. هندوستان وکولی شو او د ۲۰۱۸م او ۲۰۱۹م میلادی کلونوترمینځ د صادراتو ارزښت یی دوه چنده کړو. او دا له ۴۶۸۲ کروړه روپیو څخه ۱۰ زره ۷۴۵ کروړه روپیو ته لوړ شو  د اتم نیربهر بهارت یا په ځان بسیا هند لاندې ، هند د دفاع د مختلف ډوله پلیټ فارمونه او توغندی د جوړولو په ظرفیتونو کې وده کوي. اکاش د هیواد یو له مهمو توغندیو سیسټمونو څخه دی چې ۹۶ سلنه پرزی یی په هند کی جوړیږی. آکاش له زمکی څخه هوا ته ګزار کونکی توغندی ذی چی ۲۵ کیلو میټرو پوری نښه ویشتلی شی . دا توغندی د هند هوایی ځواک لخواه په ۲۰۱۴م کال کې خپل وسله تون کی شامل کړی شوی وو او بیا د هند لخوا دا په پوځ کی شامل کړی شو په پوځی خدماتو کې د شاملولو وروسته ، د نړیوال نندارتونونو او ډیف ایکسپو او ایرو انډیا نندارتونونو کې ډیرو دوست هیوادونو لخوا د آکاش توغندیو په سیسټم کې علاقه وښودل شوه. د کابینې تصویب به هندي تولید کونکو ته په( ار ایف ) او( ار ایف پی ) کی برخه ...

لیکنه: د سیراج نقوی  ژباړه او وینا : د هریندر کمار سواتی د پاکستان د خیبر پښتونخوا ایالت په کرک ولسوالۍ کې د هندوانو دیني عالم هدیره یا سمادهی سوزول نه یوازې یوه پیښه ده بلکې د پاکستان په ټولنه کې د مذهبي تعصب ، تنګ نظرۍ او د کرکې د زیاتیدو یوه بیلګه ده. د پاکستاني مشرانو ګټه اخستونکی او د کرکی ډک تګلارو ، پاکستان د غیر مسلم اقلیتونو لپاره دوزخ جوړ کړی  پاکستان دا مهال له یو لړ ستونزو سره مخ دی چې د پاکستان د پوځ یا د هغوې د سیاسي مشرتابه لخوا رامینځته شوي. ددی خبری به حاجت نه وی چې دا وخت په نړۍ کې د پاکستان حیثیت څه دی ؟ . وضعیت دا دی چې پاکستان په نړیواله ټولنه کې خپل وقار او درناوی له لاسه ورکړی. د متحده ایالاتو په څیر د پاکستان ملګرو له پاکستان نه سترګې اړولې .افغانستان په خپله خاوره روان وضعیت لپاره پاکستان مسؤل ګڼی. همدغسی د پاکستان ترهګریز عناصر د هند سره د پاکستان خراب او کړکیچن اړیکو لپاره مسؤله دي او دا یو منل شوی حقیقت دی چې دا عناصر د پاکستان د حکومت او پوځ لخوا ملاتړ کیږي. دا پروسه اوس هم روانه ده. د متحده ایالاتو پخواني ولسمشر بارک اوباما په دې وروستی...