په پاکستان کې مذهبي او فرقه ییز تاوتریخوالی

ليکنه: فهیم احمد

ژباړه: پوشپا کماری

لکه څنګه چې نن ورځ په پاکستان کې د لږکیو پرضد ظلم او یرغل مخ په ډیریدو دی او د مسلکي تاوتریخوالي ډیریدل لږ څه نښې نه ښیې چې د دې هیواد د رامینځته کیدو په وخت شوې ادعاوې جدي نيول شوې. داسې ویل شوي: "تاسو آزاد یاست چې په پاکستان کې خپلو معبدونو ، جوماتونو او خپل عبادت ځایونو ته لاړ شئ. ریاست له دې سره هیڅ تړاو نه لري چې تاسې له کوم مذهب يا ذات سره تړاو لرئ

پاکستان نن دغه شیان هیر کړل. د نورو مذهبونو د زغملو پرته ، اکثریت لرونکي خلکو مذهبونو کې د مختلف فرقو سره تړاو لرونکي خلک هم په نښه شوي. په وروستیو کې په ورته لړۍ کې د شیعه هزاره ګانو اړوند د کان کیندونکو وژنه وه. دغه پيښه د بلوچستان په مچ سيمه کې هغه وخت رامينځته شوه چې ۱۰ کان کيندونکي د ډبرو سکرو په کان کې يوازې د مسلکي تړاو له امله په بې رحمانه ډول ووژل شول 

په هرصورت ، بلوچستان د بغاوت او تشدد لپاره بدنام دی. پاکستان خپلو ناوړه اهدافو ترلاسه کولو لپاره افراطیان او ترهګر رامینځته کړي او پر نورو هیوادونو باندې برید لپاره یې د یوې وسیلې په توګه کاروي. اوس دا افراطیان ددوی ځان لپاره سر خوږی جوړ شوی. د دې مسلې په توجیه کولو سره ، پاکستان اوس غواړي د هغو خلکو غږونه غلي کړي چې د خپلو حقونو غوښتنه کوي. د هزاره ټولنې خلک د پاکستان د تشکیل نه د مخه په کویټه او نورو سیمو کې میشته شوي او د دوی نفوس شاوخوا نيم مليون دی. دغه اغراتيان وخت په وخت پر دغو خلکو باندې تروریستي بریدونه کوي. دوی نشي کولی په آزاده توګه د خپلو اړتیاو لپاره بل چیرې لاړ شي او نه هم د هیواد د نورو اتباعو په څیر د خپل معیشت لپاره کار وکړي. حکومت تل ډاډ ورکوي، چې د دوی محافظت کوي، خو دا ډول پیښې پیښیږي 

په پاکستان کې مذهبي او فرقه ییز نفرت هغه وخت پیل شو کله چې نظامي دیکتاتور جنرال ضیاالحق په هیواد کې د نوي اسلامي او شرعي قانون پلي کیدو اعلان وکړ. په پايله کې مذهبي ډلې راپورته شوې چې د مذهب او شریعت محافظت ته یې لومړیتوب ورکړ ،چې قانون يې په پورته طاقچه کې کيښود او د سزا او بخښنې مسؤلیت یې په خپله غاړه واخیست

جنرال ضیاالحق نه یوازې د لویو مدرسو او دیني سازمانونو تاسیساتو ته اجازه ورکړه بلکې دوی يې د خپل ځواک پیاوړتيا لپاره وکارول. دا پټه نه ده چې پدې مدرسو کې ډیر طالبانو د مجاهدينو په نوم په افغانستان کې جنګ وکړ . د نن ورځې طالبان د هغو مدرسو محصول دي. لومړی ، دوی د پخواني شوروي اتحاد پرضد د هیواد د خپلواکۍ په نوم جګړه وکړه ، بیا یې د متحده ایالاتو او د هغې د متحدینو ځواکونو سره جګړه وکړه او اوس مهال چې د متحده ایالاتو اردو له افغانستان څخه د وتلو په هڅه کې ده ، دغه مجاهدین په افغانستان کې د بې ګناه خلکو وینې تویوي

په پاکستان کې د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) افراطیان د دې مدرسو محصول دي. دا په هیواد کې یوازینۍ ډله نه ده چې د ورته افراطي او مذهبي ایډیالوژیو سره تړاو لري ، بلکې دلته د جماعت الدعوه ، سپاه صحابه او لشکر جهنګوي په ګډون يو شمیر داسې ډلې يا سازمانونه شتون لري. دا هغه سازمانونه دي چې د دولت ملاتړ لري یا حکومت نه غواړي پر دوی باندې بندیز ولګوي. د دې مذهبي افراطي ډلو نفوذ تر دې کچې لوړ شوی چې دوی کولی شي دين ته د توهین په نوم يو څوک ووژني یا په حکومت فشار راوړي چې دوی ونیسي او هغه قاضیان او وکیلان بندي کړي کوم چې د دوی قضیې تعقیبوي. يا هم هغوی ته ګواښ کوي چې لیرې پاتې شي. په پاکستان کې داسې پیښې شوي دي کله چې وکیل د مرهبي سپکاوي په تور د ملزم پيروی کولو لپاره وژل شوی

په ورته ډول ، د پاکستان په خیبر پښتونخوا کې د هندوانو معبد په دې وروستیو کې د یو شمیر افراطیانو لخوا سوځول شوی او شهيد کړی شوی دی ،چې نه یوازې په ملي کچه بلکې په نړیواله کچه هم غبرګون وښودل شو او په نهایت کې سترې محکمې د هغې د بیا جوړولو امر ورکړ. د عیسویانو ، هندوانو ، احمدي او شیعه ګانو په ګډون مذهبي او مسلکي اقلیتونه د ویرې په چاپیریال کې ژوند کوي

پاکستان اکثر په ټوله نړۍ کې د لږکیو د حقونو په اړه خبرې کوي خو په خپل هیواد کې د لږکیو په وړاندې ظلمونه له پامه غورځوي. دا باید په یاد ولرئ چې په هندوستان کې د لږکیو لخوا حقونو څخه خوند اخیستل د ډیرو مسلم هیوادونو څخه ښه دی. دغه ظلمونه یوازې د تورونو په واسطه نشي پوښل کیدلی. نن ورځ رسنۍ د مظلوم او محروم غږ ګرځیدلي او د هغوی له سترګو هېڅ شی هم پټ نشي پاتې کيدلی. په پاکستان کې د تروریزم او افراطیت د لمنځه وړلو په نوم د خپلو حقونو غوښتنه کول د خلکو د غږ د کمولو کمپاین د نړۍ په مخ کې دی ، پاکستان باید په خپلو خلکو ظلمونه ودروي او د اکثریت فرقې په څیر ، د اقلیت مذهبي او مسلکي ټولنې خلک باید د هیواد په اقتصادي سرچینو کې يو شان وي