پاکستان ته د امریکی ګواښ : د ایف اې ټی ایف شرطونه بشپړ کړي.

لیکنه: د معین الدین خان

ژباړه: د پښتو څانګی

یو څو ورځی د مخه امریکی له پاکستان څخه په سختۍ وئیلی دی چی هغه په غیرقانونی ډول سرمایه راټولولو یا د هغه د انتقالولو څارنه کونکی ګڼ ملی اداری فائینینشل ټاسک فورس یعنی د ایف اې ټی ایف هغه شرطونه بشپړ کړی کوم چی هغی پلی کړیدی . باید چی دا خبره دی یاد ولرلی شی چی ایف اې ټی ایف ۲۰۱۸میلادی کال د جون په ۳مه نیټه پاکستان په خړ لست کی اچولی او هغی ته دا وئیلی و چی هغه د ۲۰۱۹میلادی کال د اکتوبر ۲۹می نیټی پوری په ۲۷ ټکیزعملی پلان عمل وکړی لدی کبله چی د ترهګرو ډلو د پیسو غلط چلند په اړه د فعالیتونو بندیز و لګوی خو اکتوبر میاشت پور هغه داسی هیڅ څه ونکړو کوم چی پرمختګ وړ وبللې شی . د ایف اې ټی ایف آسیا پیسیفیک ډلی د پاکستان کارکردګي ناوړه په بللو دا وویل چی هغی له ۲۷ ټکو څخه یواځی په ۵ ټکو څه کار کړی و . خو پاتی ۲۲ ټکو ته هډو لاس ونکړو نو ځکه ایف اې ټی ایف یو وار بیا اخطاروړاندی کړیدی او دا ځلی ۲۰۲۰میلادی کال د فرورۍ میاشت پوری وخت ورکړې چی هغه دغه مودی په دوران ګام پورته کړي ګنی هغه په تورلست کی شامل کیدی شی . څرګنده ده دا اخطار داسی ندی دکوم څخه سرغړونه کړی وائ ځکه چی که هغه په تورلست کی شامل کړې وائ نو په اقتصادی کچه د هغی وضیعت ډیر خراب شوې وې او نړیوال اداری څخه نه یواځی دا چی هغی ته د پور په اخستلو کی ستونزه پېښیده بلکی لدغو ادارو څخه د ځنو بندیزونو په نتیجه پاتی اقتصادیات ته هم ډیر زیات تاوان رسیدلی وې . کله چی ایف اې ټی ایف ځنی تره ګرډلې په ځانګړی ډول پرګوته کړی وې د چا پرضد کارروائي په کولو کی پاکستان اکثره زړه نا زړه وي اوپه کوم کی د لشکرطیبه، جیشی محمد او د طالبانو ځنی ډلی شاملی دي.

کله چی په پاکستان ډیر زیات فشار و . پخپله پاکستان هم دا خبره احساسه کړله چی اوس د ځان ساتلو هیڅ لاره نشته نولدی امله هغه څه کارروائي پیل کړیده . په تیرو ورځو کی په بیجنګ کی د پاکستان کارکردګۍ څارنه کولو لپاره د ایف اې ټی ایف ناسته وشوله په کوم چی د هغی د کارکردګۍ څارنه وکړی شوه .

باید چی دا خبره هم یاد ولرلی شی چی ۲۰۱۸ میلادی کال د جون په میاشت کی کله چی پاکستان په خړلست کی شامل کړی شوی و نو په هغی امریکی ځانګړی دنده ترسره کړی وه . که څه هم چین د هغی ځنو ملګرو ډیر زیات مخالفت کړی و ، د هغی وروسته پاکستان په حتمی ډول ځنی ګامونه پورته کړل خو د ایف اې ټی ایف شرطونو په سمون کار و نشو.

اوس په اوریدو کی دا راځی چی پاکستان ټول شرطونه خو ندی پوره کړی خو دومره پرمختګ ضرور کړیدی چی ایف اې ټی ایف په هغی غورکولی شی . د بیلګی په توګه دا خبره هم مخی ته راغل چی چیرته ۲۰۱۹ میلادی کال د اکتوبر په میاشت کی پاکستان فقط په ۵ ټکو کار کړی و هغلته اوس هغه په ۱۴ټکوکار کړی دې او هغه ایف اې ټی ایف منلی هم دې.

کله چی معامله ډیر سنګین اړخ لری او د پاکستان اقتصادیات د ړنګیدو په وضیعت کی دی نوځکه د عمران حکومت پدی وضیعت کی ندی چی د ځنی نور زیات اقتصادی بحران سره مخامخ شی . کله چی اوسنۍ حکومت او پوخ دا وختی یو بل ته ډیر نزدی دي نوځکه د ځنو شنونکو دا خیال هم دې چی په اقتصادی لحاظ نورو پریشانیو څخه د ژغورنی په غرض د پاکستان پوځ د عمران حکومت ته دا رعایت ورکولی شی چی داسی ځنی کاررواۍ کولو په معاملی کی د حافظ سعید او د طالبانوپه ځنو ډلو نوره زیاته سختی وکړی شی .

بلی خوا پاکستان له تورلست څخه د ژغورنی په خاطر ورسره سره له خړ لسټ څخه خلاصون لپاره په پوره ډول هلی ځلی هم کوی که دا خبره درسته ده چی ایف اې ټی ایف د پاکستان له کارکردګی څخه تر د یوحده پوری ډاډمن دې نو بیا دا خبره امکان لری چی پاکستان په تور لست کی شاملولو څخه بچ شی . خو له خړ لسټ څخه راوتل به آسان نه وي . هرڅنګه چی وی د دی پریکړه د فروری په میاشت کی یا د هغی وروسته کیدی شی کله چی ایف اې ټی ایف ابتدائي ناسته ترسره شی . هند به دا و نه غواړی چی پاکستان په اقتصادی کچه د بدحالۍ ښکارشی . پخپله د پاکستان ترهګرۍ په اړه کړن لاری هغه دغه ځای ته رسولی چی هغه نړیوال ټولنی څخه بیلیږی . پاکستان خپل لوزونه ماتولو لپاره ډیر نوم لری . ۲۰۱۲ میلادی کال څخه تر د ۲۰۱۵میلادی کال پوری هغه په خړ لست کی پاتی شو . د پېښور په ښوونځی برید وروسته تش په نامه یو څو کارروائۍ کولوسره هغه لدِغه لست څخه بهر خو راوتی و خو د خپل ناوړه کارکردګۍ له کبله هغه ۲۰۱۸ میلادی کال کی بیا هم په هغه لست کی شامل شو نوځکه په هغی په سوچ او غور کولو سره اعتبارکول پکار دې.