هندوستان د میانمار سره بوختیاوی ژوری کړی

لیکنه : د ډاکتر تتلی باسو

ژباړه : د پښتو څانګی

د میانمار د جمهوری اتحادیې مشر ، یو ون میینټ هندوستان ته په یو دولتي سفر راغلی و. میانمار د هند د " ختیځ عملی تګلاری" او د " لومړی ګاونډيتوب " پالیسیو کې یو مهم انډیوال پاتی شوی . دا د سی ایل ایم وی یا (کمبودیا ، لاو پی ډی ار ، میانمار او ویتنام) هیوادونو ته د هند د لاسی لپاره یوه کیلۍ ده ځکه چې لومړنی هدف یې د سویل ختیځ آسیا سره پراخه اقتصادي او ستراتیژیکې اړیکې رامینځته کول دي

د هرکلۍ له مراسمو وروسته ، ولسمشر یو ون میینټ له ولسمشر رام نات کووند سره خبرې وکړې. لومړي وزیر نریندر مودي د میانمار له ولسمشر سره د پلاوي په کچه خبرې وکړې. دواړو مشرانو په دوه اړخیزو ، سیمه ایزو او نړیوالو مسلو د دوه اړخیزو اندیښنو په اړه خبرې وکړې

د دوه اړخیزو همکاریو د زیاتولو لپاره ، د لوړې کچې لیدنې پرمهال د تفاهم یاداشتونه او تړونونه لاسلیک شول. هندوستان په راخین ایالت کې د ټولنیز - اقتصادي ودې لپاره ژمن دی. د راخین ایالت د پراختیايي برنامې لاندې به دواړه هیوادونه په موراکو او ښارګوټي روغتون کې د انزلیټر په جوړولو ، د ګیوا په ښارګوټي کې د تخمونو زېرمو کورونو او اوبو رسولو سیستمونو ، په پنځو ښارګوټو کې د لمریز بریښنا له لارې د بریښنا د ویش ، د کیواولنګ - اوهلفیو سړک او کینګ تانگ کیاپونګ سړک ، د بوتادنګ ښارګوټي کې د کیاو پاینګ سړک په جوړولو کې همکاري وکړي.. په ۲۰۱۹م کی هندوستان په شمالي راخین کې د بې ځایه شویو خلکو لپاره له مخکې جوړ شوي کورونه او د مرستې توکي چمتو کړل. سربیره پردې ، د میکانګ - ګنګا همکارۍ میکانیزم لاندې د لوړ اغیز ټولنې پرمختیایی پروژو اود لوړی اغیزې پروژې چوکاټ کې پراختیايي همکارۍ ته وده د ورکولو تړون ترسره شوی 

میانمار د هند د سیمه ایز ارتباطي ډیزاینونو په مرکز کی شتون لری. هند د سیټوی بندر او د کلادان ملټي موډل ټرانزیټ ټرانسپورټ پروژې ته لومړیتوب ورکوي. د سیټوی بندرګیټ او پالټوا انلینډ واټر ټرانسپورټ ترمینل ساتلو لپاره د پورټ آپریټرد ۲۰۲۰م فبروري کې ټاکل شوی دی. د پیلتوا - زورینپوي سړک بشپړیدو سره به د کلادان لویې لارې اخری پړاو به د سیټوی شمال ختیځ هند سره وصل شی . سربیره پردې ، د درې اړخیزې لویې لارې د کالیوا - یارګي برخې کار به تر ۲۰۲۱مه پورې پای ته ورسیږي. هند ژمن دی چې په درې اړخیزې لویې لارې د ۶۹ پلونو د لوړولو کار سر ته ورسوی.

په تامو کې د لومړي پړاو په توګه د مدغم شوي چیک پوسټ جوړول او د موټرو توافقنامې بحثونو لومړنۍ پایله په اجندا کې شامله ده

د هند ګاونډي هیوادونو د لومړۍ پالیسۍ د ستراتیژیکو اهدافو غوښتنه دا ده چی د دفاع او امنیت همکارۍ تقویه کړیشی چې په نظامي روزنه ، نظارت او سمندري امنیت تمرکز کوي. په میانمار کې د باغیانو په نښه کولو د هندي او میانمار ځواکونو ګډو پوخی عملیاتو پدې برخه کې یو قوي بنسټ رامینځته کړی. د معلوماتو او استخباراتي معلوماتو شریکولو له لارې د ترهګرو ډلو او شدید افراطیت سره مبارزه په ګوته کړی شوې. د دفاعي همکاریو او د سمندري امنیت همکاریو پر هوکړه لیک او د سپینې لیږدونې د معلوماتو تبادلې دوه اړخیز امنیتي همکارۍ تقوی کړې

د آسیا یو متحرک اقتصاد په توګه ، میانمار د هند لپاره ډیر فرصتونه وړاندې کوي. که څه هم ، اقتصادي اړیکې د دوه اړخیزو سوداګرۍ شاوخوا ۱،۷۵ ملیارده ډالرو سره نږدې له امکان څخه ښکته پاتې دي. د اړیکو لوړولو ، بازار ته لاسرسي ، مالي معاملاتو کې مرسته کول ، له سوداګرۍ څخه تر سوداګرۍ پورې طریقی اسانول او دوه اړخیز او سیمه ایز سوداګریز تړونونو ملاتړ د کولو اړتیا ده . میانمار د هند د انرژۍ په اړیکو کې مهم شریک دی. د هند د تیلو او ګازو شرکت د میانمار د تیلو ډګرونو په برخه کی پانګونه کړی او داسی فرستونه رالټوی چی هند ته تیل صادرکړی شی 

دوه اړخيزې اړيکې په ګډو تاريخي ، فرهنګي او مذهبي اړيکو ولاړې دي. ولسمشر یو وین میینت د بود ګیا او آګرا څخه هم لیدنه وکړه. هند به زمکنی او ستراتیجیکی انکشافات پرانستلو په خاطر دوه اړخیزه همکارۍ نوي لوړوالي ته رسولو په لار پانګونې ته دوام ورکړي