د ناپيېلتوب غورځنګ عملي سرمشریزه غونډه : په صحیح اړخ کې یو ګام

لیکنه : ډاکټر اش ناراين راي

ژباړه : پښتو څانګي

د کورونا وایرس ناروغي نه یوازې د نړۍ په کچه د روغتیا پاملرنې سیسټم لپاره بلکې د ملي او نړیوالې حکومتدارۍ ادارو لپاره هم یوه بې ساري ننګونه ده. ډیپلوماسۍ او نړیواله ناسته هم ناڅاپي ځان په نا اشنا سیمو کې مومي. د اذربایجان ولسمشر الهام علی ئیف په نوښت آنلاین د غیر همغږي غورځنګد تماس ډلې( نام) غونډې ناستې تنظیمولو پریکړه ، د مثبت لوري په لور یو ګام دی. په دې ویډیويې کنفرانس کې له ۳۰ څخه زیاتو هیوادونو مشرانو او نورو مشرانو په کې برخه اخیستې وه. غونډې ته د وینا پرمهال د هند لومړي وزیر نریندر مودي د "عدالت ، مساواتو او انسانیت پربنسټ د نړیوال کیدنې لپاره نوي نمونې" اړتیا باندې ټینګار وکړ. هغه د نړیوالو رهبرانو پام دې اړین ټکې ته راواړولو ترڅو ډاډ ترلاسه کړي ، چې نړیوالې ادارې نوي نړیوال واقعیت منعکس او لاهم پیاوړی کړي . هغه زیاته کړه چې له همدې امله دا باید د نړیوال یووالي وسیله شي. له همديې احساس څخه څرګندیږي چې ولې هند له ۱۲۰ څخه زیاتو هیوادونو ته طبي توکي لیږلي، چې لوی شمیر د «نام» غړی هیوادونه دې.

هندوستان د درمل جوړولو په برخه کې او په نړیواله سطحه د روغتیا چمتو کونکي په توګه لوړ نړیوال اعتبار لري. لومړي وزیر مودي هندوستان د نړۍ د درملتون په توګه تشریح کړ. ځینې ​​مهم درمل د هندي شرکتونو لخوا د افریقا په شمول د نړۍ لویو برخو ته چمتو کیږي. د هند جینیکیک درملو صنعت د ځان لپاره نوم رامینځته کړی ، او د دې فوق العاده څرک په نړیوالو بازارونو کې لیدل کیدای شي. افریقایي او لاتین امریکایی هیوادونو په سیمه کې د هند له شتون څخه ګټه پورته کوي. نن ورځ ، درمل ، واکسینونه او نور په دواړو سیمو کې د ټیټې متوسطې ​​طبقې لوی تناسب لپاره خورا ارزانه شوي دي. چې دې کړنې د دولتونو سره هم مرسته کړې تر څو د عامه روغتیا پاملرنې لګښت کم کړي

په دې سر مشریزه غونډه کې له نورو مهمو څرګندونو سره یوه " اعلامیه" هم شامله وه ، چې په یووالي سربیره پدې مرحله کې پر نړیوالې پیوستون هم ټینګار وشو ، پداسې حال کې چې نړۍ له وبا سره مخ ده. د عمل پر بنسټ تعقیبي اقداماتو باندې هم د « نام » هیوادونو اړتیاو او د اړتیاو پیژندلو لپاره د کاري ځواک په جوړولو هم هوکړه وشوه ..

دا ښکاره ده چې د لومړي وزیر نریندر مودي په نوښت چمتو شوی په مارچ میاشت کې د سارک مشرانو ترمنځ ویډیوئې کنفرانس جوړ کړي وو ٬ د٬نام٬ هیوادونو ډلې تر منځ کانکریټي چوکاټ رامنځته کړو . په حقیقت کې د جی – ۲۰ غیر معمولي ناسته کې سارک نوښت هم د هند لخوا د الهام په توګه اغیزمن شوی وو.

په حقیقت کې د هند لومړي وزیر د سارک هیوادو له ویډیوئی کنفرانس دوه ورځې وروسته د سعودي عربستان ولیعهد شهزاده محمد بن سلمان د همدې ډول مجازي ناستې لپاره د وړاندیز غږ وکړو .

ډیپلوماسي د نړیوالې وبا په وخت کې له نوېو ننګونو سره مخ ده ، څنګه چې واقعیتونه تر سترګو کیږي . سږکال شاید ډیري سرمشریزې غونډي ترسره شې، لکه د برکس ناسته ـ د این ، پي ، ټي ، ۵۰مې کلیزې غونډه ، د ۲۰۲۰ د ملګرو ملتونو د اقلیم بدلون کنفرانس او ​​په سپتمبر کې د ملګرو ملتونو د عمومي مجلس کلنۍ غونډې پشمول ډیری غونډې وګوري. واقعی ناسته شاید نوې نورم شي. د کورونا وایرس د دې لامل شوی چې په ناستو کئ بدلون راشې ، او په دا ډول ناورینونو کې ډیپلوماسي څرنګه ترسره شي. هندوستان ثابته کړې چې د سافټ ویر په صنعت کې مخکښ کیدی شي ، تر څو له دې ننګونې سره مقابله وکړي. مجازی لیدنې او مجازی ناسته ممکن د یو څه مودې لپاره پاتې شي. په هرصورت ، د هغه وخت په اوږدو کې چې وبا ختمه شي ، زموږ نړۍ ممکن د پیژندلو هاخوا بدله شي

ادارې باید د وخت په سمون چمتوالۍ ونیسې ، که دوی داسې ونه کړي ، نو دوی د تاریخ کې په پاڼو کې دتل لپاره تورې پاتې شي. اوس اړتیا ده چې دې ته وړتیا ورکړل شي چې د نړیوالو پرمختګونو ته مناسب ځواب وړاندې کړي . اغیزې باید نوي نړیوال واقعیتونه منعکس کړي. غورځنګ باید ځان له ځانه تنظیم کړي ، اصلاح او عصري شي ، ترڅو له نویو فرصتونو څخه ګټه واخلي. ډیپلوماسي او د لوړې کچې ناستې ټول د سم حلونو په اړه ندي بلکه هغه پایلې دي چې د جګړې په پرتله خورا لږ لګښت لري او هرڅوک یې د هغه په ​​پرتله غوره پریښي چې دوی یې درلودای ځینې ​​وختونه تاریخ پرمختګ کوي ، ځینې وختونه دا په شا کیږی.

.