روسۍ څخه د دفاع وزير ليدنه

ليکنه : د ډاکټر اندراني تالوکدار
ژباړه : د پښتو څانګي

روسۍ ته د هند دفاع وزیر راج ناتھ سینګ سفر نه یوازې د هند لپاره بلکې د روسیې او چین لپاره هم د پام وړ دی په ځانګړي ډول کله چې نړۍ د کوویډ-۱۹ ناروغي سره مخ شوي . د درې ورځني سفر په جریان کې ، د هند دفاع وزیر د روسیې له لوړپوړي نظامي ځواکونو سره خبرې وکړې او په دوهم نړیوال جنګ کې یې په جرمني کې د شوروي د بریا ۷۵مه کلیزه لمانځلو لپاره په مسکو کې په روان پراخ نظامي پریډ کې يي ګډون وکړ
د بریا ورځ د نمانځلو په مراسمو کې د هندوستان برخه اخیستنه ، نه یوازې د دویمې نړیوالې جګړې په اوږدو کې د روسیې او نورو هیوادونو د سترو قربانیو ستاینه نښه کوي بلکه دا هم راپيادوي چي دوهم نړیوال جنګ کې هندي سرتیرو د پام وړ برخه اخیستې وه. د ښاغلي سینګ دا سفر د هند او چین تر منځ د سرحدي کړکيچ ترمنځ را منځته شوي او په پریډ کې د هندي ځواکونو ۷۵ غړو دستي په ګډون د چین څخه برخه اخیستونکي هم پدي کي شامل وو . دغه لیدنه د نوي ډیلي صلاحيت او بشپړتیا او د هند تګلارو ټينګتيا ترمنځ ترسره شوي . دغه لیدنه د روسیې او هند ترمنځ د ځانګړي او امتیازي اړیکو اهمیت هم ښیې
روسیه د هند او چین تر منځ د تاوتریخوالي د کمولو لپاره متوازن رول ترسره کوي . دا د روسیې - هند - چین فارمیټ او همدارنګه د څو نورو اړخونو لپاره په ځانګړي توګه د شانګهای همکاریو سازمان او بريکس لپاره هم اهميت لري . د دفاع وزیر د روسیې دفاع وزیر سرګي شوګو او نورو لوړپوړو چارواکو سره پراخه خبرې وکړې او د دوه اړخیز دفاعي تړونونو لاندې؛ په ځانګړي توګه د ايس -۴۰۰ توغندیو دفاعي سیسټم او د روسیې نور توکي لکه ټانکونه ، جنګي الوتکې او چورلکې ژر عرضه کول يي هم وغوښتل څنګه چي هند ته مخ په زیاتیدونکي امنیتي ګواښونه په پام کې نیول کيږي . ښاغلي سینګ د بحري جهازونو پرځای د هوا له لارې دا توکي د سپلايي کولو غوښتنه وکړه. دا به د فاصلو او وخت دواړو ، په کمولو کې مرسته وکړي. روسیۍ دي ته غاړه کيخوده او هند ته يي ژر تر ژره د سپلاۍ ډاډ ورکړو
روسیې ترکیې ته د هوا دلياري ځینې نظامي هارډویر استول ګړندي کړي وو. له همدې امله ، مسکو ، له هند سره چي ځانګړې او امتیازي ستراتیژیکې ملګرتیا لري ، د توغندیو دفاعي سیستمونو سپلايي او نورو ستراتیژیکي نظامي تجهیزاتو په ګړندۍ سپلايي کي به ستونزه ونلري. د پام وړ ، د روسیې اوسني دفاعي قراردادونه له هند سره ۱۴،۵ ملیارده ډالرو ته رسیږي ، پداسې حال کې چې چین سره دا نږدې ۲ ملیارده ډالره دي. پداسي حال کي چې کوویډ-۱۹ په نړیوال اقتصاد بده اغيزه کړي او بله دا چي امریکا لیوالتیا لري چې له هند سره خپلې دفاعي اړیکې پیاوړې کړي ، مسکو نه غواړي د هند سره خپل دفاعي سوداګري له خطر سره مخامخ کړي
د هند او چین تر منځ د سرحدي ننګونو په منځ کې د دفاع وزیر لیدني ، ممکن د روسیۍ دوه ستراتیژیک ملګري به داسې اټکلونه راپورته کړي چې دا به روسیه په مشکل کې واچوي. البته داسي نده . که څه هم هند او روسیه ځانګړي ستراتیژیک ملګري دي مګر د نورو هیوادونو سره په اړیکو کې خپلواک دي. نوي ډیلي هیڅکله په بهرني چارو کې او يا په کومه ستونزه دريځ غوره کولو کي د کوم بل هیواد مرسته نه ده اخیستې
په هرصورت ، روسیه نه غواړي د هند - چین ترمنځ کشاله دده دوه ستراتیژیک ملګرو په مینځ کې يو خنډ جوړ شي .مسکو د ( ار ايي سي ) فارميټ لاندې د درې اړخیزې مجازي ناستې کوربه و. د روسیې د بهرنیو چارو وزیر دا روښانه کړه چې د ( ار ايي سي ) باید پیاوړې شي. هندوستان هم خپل نظرونه په بشپړ ډول په مجازی ناسته کې وړاندې کړل
په داسي حال کي چي هند او چین دواړه د روسۍ ستراتیژیک ملګري دي نو هغه غواړي چي دوي ترمنځ داستونزه هواره شي او دا د روسیې لپاره مهم دي ، ځکه چې ډیر څه پکې د دعوي وړ دي. په ځانګړي توګه د کوویډ-۱۹ وروسته حالت کې . ( ار ايي سي ) په مهم ډول د شانګهای همکارۍ سازمان او بریکس سره اړیکه لري او د هند - چین اړیکې نرمول د روسیې لپاره مهم دي ځکه چي دا نه غواړي نور هیوادونه تري ګټه پورته کړي. مسکو نه غواړي چې د لویدیځ مداخلي لپاره لاره پريږدي. اوپه ۳ اړخيزه همکاري کي ځنډ راولي
د دفاع وزیر راج ناتھ سینګ لیدنې یوځل بیا دا روښانه کړه چي د هند او روسیې ترمنځ ځانګړي اړیکي شتون لري او دا به د مسکو لپاره خورا مهم وي چې هندوستان ته دفاعي تجهیزات په بیړنۍ توگه وړاندې کړي ترڅو دوه اړخیزه ملګرتیا يي نوره هم پیاوړې شي