د هندوستان او اسټرليا ترمنځ اړيکي: يوه عملي غوڼډه او ددي پايلي

ليکنه : د پروفيسور شنکري سندرا رمن
ژباړه : د پښتو څانګي

هندوستان او آسټرلیا خپله لومړۍ مجازی دوه اړخیزه ناسته د لاک ډاون او د سفرونو بندیزونو په مینځ کې ترسره کړه چې د کوویډ-۱۹ ناروغۍ له امله په نړۍ کې مسلط شوې. دا ناسته د دوه رښتیني لیدنو په ځای وشوه چې د ۲۰۲۰م جنوري او د ۲۰۲۰م می مياشت کې ترسره کيدونکي وي او د دوه اړخیزو اړیکو لا پیاوړتيا لپاره ترسره شوي . لکه څنګه چې وبايي ناروغئ په فزیکي خوځښت محدودیتونه وضع کړي ، نو پدي وجه دا ناسته د مشرانو ترمنځ د مجازی حالت له لارې ترسره شوه
د سرمشریزې غونډي اصلي تمرکز هراړخیزه ستراتیژیکي ملګرتیا وه او موخه يي دواړو هیوادونو تر منځ دوه اړخیزو اړیکو ته وده ورکول وو. د غونډې په جریان کې دواړو هیوادونو ۹ تړونونه لاسلیک کړل چې یو لړ اقتصادي او امنیتي اړیکې پکې پوښلي. په اقتصادي کچه دواړه هیوادونه د نږدې دوه ملیارده ډالرو په ارزښت قوي تجارتي اړیکې لري. لکه څنګه چې هندوستان د هند - بحرالکايل په سيمه کې خپل اقتصادي بوختيه ژوره کړی ، آسټرالیا اوس د هند ۸م لوی سوداګریز انډيوال دي
د کوویډ-۱۹ څخه ننګونو ته د رسیدو په مسله کې ، لومړي وزیر نریندرمودي د ناروغۍ سره د معاملې لپاره د همغږۍ او د همکارئ اړتیا په ګوته کړه. د روغتیا پاملرنې په برخو کې د همکارۍ هڅو امکان په پرګوته کولو ، دواړو هیوادونو د طبي پرمختګونو او تحقیقاتو د شریکولو فرصت رامینځته کولو لپاره لیدنه وکړه ترڅو په راتلونکي کي روغتیايي خطري حل کړي. له غونډې وروسته ګډه اعلامیه نړيواله همکاري پرګوته کوي چي راتلونکي بحران او ددي اقتصادي اغيزي له منځه يوړلي شي
د امنیت په کچه ​​، غونډې یومهم هوکړه لیک چي د دواړو هیوادونو تر منځ د لوژیستیک ملاتړ تړون نوميږي ، ته اخري بڼه ورکړه . دوه اړخیز تړون د لوژستیک ملاتړ لپاره د یو بل نظامي اډو ته د لاسرسی اجازه ورکوي. دا په هند - ارام سمندر کې د امنیت محاسبې لپاره خورا مهم دی ، کوم چې د دواړو هیوادونو لپاره د غونډې زمینه روښانه کوي. هندوستان او استرالیا په دوه اړخیزه او څو اړخیزه کچه د امنیتی اړیکو پیاوړتیا سره ، د څو اړخیزو کړنلارو له لارې ، په هند - بحرالکايل کې د همکارۍ زیاتوالی په لټه کې دی
پداسې حال کې چې اوسنۍ سرمشریزي غوندي دوه اړخیزو اړيکو ته تمرکز وکړ ، دواړه هیوادونه لا دمخه د څو اړخیزو جرياناتو برخه دي لکه د ختیځ آسیا ناسته ، د آسیا دفاع وزیرانو ناسته او د هند سمندري سيمي ایسوسیشن دننه د انډونیزیا سره د هند بحرپه اړه درې اړخیز خبرې اترې ، او همدا ډول د آسټرالیا - هند - جاپان درې اړخیزه ناسته چي د هند - بحر الکايل په سيمه کې همکارۍ ته وده ورکوي. په ورته ډول څلور اړخيزې خبرې اترې (کواډ) هم د هند - بحرالکايل په سيمه کي همکاري د زياتولو هدف لري
د غونډې وروسته د آسټرالیا لومړي وزیر سکاټ موریسن څرګندونې ، په روښانه ډول د دواړو هیوادونو ترمنځ په ټينګو روابطو او ددي په ارزښتونو ټینګار کوي. هغه د همکارۍ نوي کچې په اهمیت تمرکز وکړ چي د هراړخیز ستراتیژیکي ملګرتیا اصلي اهداف روښانه کوي. په دې ټینګار کولو سره چې دواړو هیوادونو خپلې اړیکې د دوه اړخیز تفاهم ، باور او ګډو ګټو پراساس جوړې کړې ، په مستقیم ډول یې د دیموکراسۍ او د قانوني حاکمیت د ګډو ارزښتونو ادغام ته اشاره وکړه. دا د دوه اړخیزو اړیکو لپاره یوه مهمه سیمه ده ، ځکه چې دا د هغه امر اهمیت پرګوته کوي کوم چې د هند - بحرالکايل سیمې لپاره مهم دی
هند او آسټرلیا ، دواړو پدې وروستیو کې له چین سره خپلو اړیکو کې ستونزي راپارولي هند لپاره د لداخ په سیمه کې د سرحد ستونزه راپورته شوی چې له چین سره يي دوه اړخیزې اړیکې ترینګلې کړي. په ورته ډول د آسټرلیا لپاره دا ستونزه هغه وخت راپورته شوه کله چي دي د کوویډ وبا د پيل په اړه د چین دڅيړني غوښتي ته ملاتړ وکړ. ددي سره چین سخت غبرګون ښکاره کړو چې د دواړو هیوادونو تر منځ د اقتصادي همغږۍ او سوداګرۍ په کچه د اغیزو لامل شو. د آسټرلیا او چین تر منځ دوه اړخیزې اړیکې ترټولو ټیټې کچې ته رسیدلې کله چې د چین دولتي رسنیو پدي ترڅ کي ، په خورا غیرمستقیم ډول ، استرالیا ته اشاره وکړه. د دې پیښو په نظر کې ، د دوه اړخیزو اړیکو وده ، د هند او آسټرالیا دواړو لپاره خورا مهمه ده