د هند په نیمه وچه د القاعده او د داعش فعالیتونه
لیکنه: د معین الدین خان
ژباړ : د پښتو څانګی
د ملګروملتونو یو راپور په سمون د خپل بریو او ماتو په دوران القاعده او داعش په اوسنیو تیرو ورځو کی د هند په نیمی وچی کی خپل اغیزې د زیاتولو هڅه کړیده. که څه هم هغوئي ته ځنی لویه بریا خو نده ترلاسه شوی لاکن دومره په حتمی ډول هس کړې شو چی په هندوستان کی د خپل ګام ټینګولو لپاره هغوئي ځنو ځوانانو سره اړیکه لرلې ده او هغوئي په خپل قطار کی د شاملولو هڅه کړیده . د یوې اندازی ترمخی په هندوستان کی د آئي ایس یا د داعش په رابطی کی راغلی ځوانانو شمیر له ۱۵۰ نه واخلۍ تر د ۲۰۰پوری وي او د هغوئي زیات شمیر د کیرالا او کرناټکا په شان جنوبی هندوستان له ایالتونو سره اړه لري. د نړیوال ترهګرۍ په حواله داعش او القاعده د هند په نیمی وچی ( اې کیو آئي ایس) له کبله ګردی سیمی ته ګواښ راولاړکړیدی. ( اې کیو آئي ایس) د هند سربیره بنګله دیش، پاکستان او مینمار څخه هم ځنی کسان په خپل قطار کی شامل کړیدي. د ملګرو ملتونو راپور په سمون ( اې کیو آئي ایس) پدی سیمی کی د ترهګریزبریدونو پلان جوړ کړیدی . د ملګرو ملتونو د تصویب څارونکی ټیم په خپل ۲۶م راپور کی داعش ، القاعده او هغی سره مربوط نورو ډلو تپلو او کسانو په حواله وئیلی دی آئي ایس ولیه هندهم تیرکال د مئي په میاشت کی اعلان کړې و چی په کیرالا او کرناټک کی د هغی غړو شمیر په کافی اندازه دې . د ملګرو ملتونو یادی ډلی په خپل راپور کی د تیر جولائي میاشت په ۲۳ مه نیټه خپور راپور خپور کړې و . دغه ټیم د بیلابیلو استخباراتی ایجنسیو سره اړیکه په لرلو د وضیعت اندازی لګولوهڅه کړیده . د نړیوال وبا کوویډ۱۹ په دوران په بیلا بیل هیوادونو کی کوم لاک ډاون او نور بندیزونه لګول شوي پدی تناظر کی دا معلومولو هڅه هم وکړی شوه چی دغو ګامونو او بندیزونو اغیزه د القاعده او داعش په فعالتونو او دسیسو څه وشوله ؟ پدی ترڅ کی د څارونکی ټیم وینا ده چی دغوبندیزونو له کبله ترهګریز ډلو په حرکت او دسیسو باندی ډیره زیاته اغیزه وشوله ځکه چی د هغوئي په کارونو کی ډیر خنډان رامینځ ته شول او دهغوئي فعالیتونه د ځنډ لامل شول
خو په راپور کی یوه خبره په ځانګړی ډول د اندیښنی وړ ده هغه دا چی اې کیو آئي ایس د طالبانو تر اغیزی لاندی د افغانستان د نیمروز، هلمند او د کندهار په ایالتونوکی خپل فعالیتونو ته دوام ورکړیدی
د اې کیو آئي ایس اوسنۍ سر مشر اوسامه محمد دی څوک چی د وژلی شوی د عاصم عمر جنشین دې. دلته دا خبره د پام وړ ده چی د امریکی او طالبانو ترمینځه په افغانستان کی د سولی پرځای کولو او د امریکی پوځونو د بیرته تلو په لړ کی کومه هوکړه شوې وه په هغی کی امریکی له طالبانو څخه دا تضمین غوښتو چی هغه به القاعده هیڅ اړه ونلری. نوبیا د طالبانو تراغیزی لاندی د اې کیو آئي ایس فعالیتونه آیا څه معنا لري او لدی سره دا سوال هم مربوط دی چی پخپله په طالبانو د پاکستان ایجنسیو ژوره اغیزه ده . نو آیا دا معامله څه عجبه نه بریښی چی پداسی وضیعت کی د تره ګرو ډلو شبکی او پاکستان ترمینځه د څه ډول اړیکه وي؟ آیا دا هیله کیدلی شی چی د اې کیو آئي ایس پرضد پاکستان د داسی کارروائي کولو لپاره به تیار شی د کوم ډول کارروائې د دغه سیمی نور هیوادونه کولی شی د ملګرو ملتونو پدی راپور کی دا هم وئیلی شویدی چی اې کیو آئي ایس په نیمی وچی کی د بدل اخستلو منصوبه جوړوی ځکه چی هغه د خپل پخوانی مشر بدل اخیستل غواړی د ملګرو ملتونو دڅارونکی ټیم پدی ترڅ کی نور وضاحت په کولوپه خپل راپور کی وئیلی دی چی د داعش خراسان کمزور کیدو له کبله په افغانستان کی ۲۰۱۹میلادی کال څخه خپله ټغره راټوله کړې وه او هغه له ننګرهار څخه د کونړ په ایالت کی منتقل شو . راپور په سمون هغه په پرله پسی ډول تاوان ره سره مخ دې . د ملګرو ملتونو راپور له مخی په افغانستان کی د داعش خراسان غړو په باب دا اندازه شته چی د هغوئي شمیر کابو ۲ زرو ۲ سوو وي کله چی د القاعده جګړه مارانو شمیر له ۴۰۰نه واخلۍ تر د ۶۰۰ ترمینځه کیدیشی
له یادی راپور څخه دا اندازه کیږی چی داعش خراسان قوت کم شوی او د برید کولو د هغی توان هم په کافی اندازه کم شوی کله چی د القاعده په باب دا ګمان شتون لری چی د هغی د غړو شمار له ۶۰۰نه زیات ندی خو لدی حوالی څخه یو اندیښنی وړ خبر دا ضرور شته چی له طالبانو سره هغه اوس هم اړیکی لري که څه هم طالبانو او امریکی ترمینځه شوی د هوکړی په شرائیطو کی یو شرط دا هم دې چی طالبان به له القاعده سره خپله اړیکه وشوکوی . د دغه سیمی هیوادونو لپاره د اندیښنی وړ بله خبره دا ده چی القاعده په هندوستان،بنګله دیش ، پاکستان او مینمار کی خپله اغیزه د غزولو هڅه کوي او د دغو هیوادونو ځوانان هم په خپل لیکوکی د شاملولو په پلان عمل کوي. پدی ترڅ کی د سیمی هیوادونو ته د ځانګړې پام کولو حاجت دې. کله چی د کورونا وبا له امله د لاک ډاون او نورو بیندیزونو له کبله دتره ګرو ډلو په فعالیتونو او پلان په جوړولو ځانګړی اغیزه شوی نو ځکه د دغه منطقی هیوادونو ته دا تجربه مخی ته په کیښودو دغو ډلو ټپلو په اغیزمنه مخه نیولو او چارو کولو لپاره د ځنی نوې کړن لار ی غوره کولو په سوال غور کول پکار دې
ژباړ : د پښتو څانګی
د ملګروملتونو یو راپور په سمون د خپل بریو او ماتو په دوران القاعده او داعش په اوسنیو تیرو ورځو کی د هند په نیمی وچی کی خپل اغیزې د زیاتولو هڅه کړیده. که څه هم هغوئي ته ځنی لویه بریا خو نده ترلاسه شوی لاکن دومره په حتمی ډول هس کړې شو چی په هندوستان کی د خپل ګام ټینګولو لپاره هغوئي ځنو ځوانانو سره اړیکه لرلې ده او هغوئي په خپل قطار کی د شاملولو هڅه کړیده . د یوې اندازی ترمخی په هندوستان کی د آئي ایس یا د داعش په رابطی کی راغلی ځوانانو شمیر له ۱۵۰ نه واخلۍ تر د ۲۰۰پوری وي او د هغوئي زیات شمیر د کیرالا او کرناټکا په شان جنوبی هندوستان له ایالتونو سره اړه لري. د نړیوال ترهګرۍ په حواله داعش او القاعده د هند په نیمی وچی ( اې کیو آئي ایس) له کبله ګردی سیمی ته ګواښ راولاړکړیدی. ( اې کیو آئي ایس) د هند سربیره بنګله دیش، پاکستان او مینمار څخه هم ځنی کسان په خپل قطار کی شامل کړیدي. د ملګرو ملتونو راپور په سمون ( اې کیو آئي ایس) پدی سیمی کی د ترهګریزبریدونو پلان جوړ کړیدی . د ملګرو ملتونو د تصویب څارونکی ټیم په خپل ۲۶م راپور کی داعش ، القاعده او هغی سره مربوط نورو ډلو تپلو او کسانو په حواله وئیلی دی آئي ایس ولیه هندهم تیرکال د مئي په میاشت کی اعلان کړې و چی په کیرالا او کرناټک کی د هغی غړو شمیر په کافی اندازه دې . د ملګرو ملتونو یادی ډلی په خپل راپور کی د تیر جولائي میاشت په ۲۳ مه نیټه خپور راپور خپور کړې و . دغه ټیم د بیلابیلو استخباراتی ایجنسیو سره اړیکه په لرلو د وضیعت اندازی لګولوهڅه کړیده . د نړیوال وبا کوویډ۱۹ په دوران په بیلا بیل هیوادونو کی کوم لاک ډاون او نور بندیزونه لګول شوي پدی تناظر کی دا معلومولو هڅه هم وکړی شوه چی دغو ګامونو او بندیزونو اغیزه د القاعده او داعش په فعالتونو او دسیسو څه وشوله ؟ پدی ترڅ کی د څارونکی ټیم وینا ده چی دغوبندیزونو له کبله ترهګریز ډلو په حرکت او دسیسو باندی ډیره زیاته اغیزه وشوله ځکه چی د هغوئي په کارونو کی ډیر خنډان رامینځ ته شول او دهغوئي فعالیتونه د ځنډ لامل شول
خو په راپور کی یوه خبره په ځانګړی ډول د اندیښنی وړ ده هغه دا چی اې کیو آئي ایس د طالبانو تر اغیزی لاندی د افغانستان د نیمروز، هلمند او د کندهار په ایالتونوکی خپل فعالیتونو ته دوام ورکړیدی
د اې کیو آئي ایس اوسنۍ سر مشر اوسامه محمد دی څوک چی د وژلی شوی د عاصم عمر جنشین دې. دلته دا خبره د پام وړ ده چی د امریکی او طالبانو ترمینځه په افغانستان کی د سولی پرځای کولو او د امریکی پوځونو د بیرته تلو په لړ کی کومه هوکړه شوې وه په هغی کی امریکی له طالبانو څخه دا تضمین غوښتو چی هغه به القاعده هیڅ اړه ونلری. نوبیا د طالبانو تراغیزی لاندی د اې کیو آئي ایس فعالیتونه آیا څه معنا لري او لدی سره دا سوال هم مربوط دی چی پخپله په طالبانو د پاکستان ایجنسیو ژوره اغیزه ده . نو آیا دا معامله څه عجبه نه بریښی چی پداسی وضیعت کی د تره ګرو ډلو شبکی او پاکستان ترمینځه د څه ډول اړیکه وي؟ آیا دا هیله کیدلی شی چی د اې کیو آئي ایس پرضد پاکستان د داسی کارروائي کولو لپاره به تیار شی د کوم ډول کارروائې د دغه سیمی نور هیوادونه کولی شی د ملګرو ملتونو پدی راپور کی دا هم وئیلی شویدی چی اې کیو آئي ایس په نیمی وچی کی د بدل اخستلو منصوبه جوړوی ځکه چی هغه د خپل پخوانی مشر بدل اخیستل غواړی د ملګرو ملتونو دڅارونکی ټیم پدی ترڅ کی نور وضاحت په کولوپه خپل راپور کی وئیلی دی چی د داعش خراسان کمزور کیدو له کبله په افغانستان کی ۲۰۱۹میلادی کال څخه خپله ټغره راټوله کړې وه او هغه له ننګرهار څخه د کونړ په ایالت کی منتقل شو . راپور په سمون هغه په پرله پسی ډول تاوان ره سره مخ دې . د ملګرو ملتونو راپور له مخی په افغانستان کی د داعش خراسان غړو په باب دا اندازه شته چی د هغوئي شمیر کابو ۲ زرو ۲ سوو وي کله چی د القاعده جګړه مارانو شمیر له ۴۰۰نه واخلۍ تر د ۶۰۰ ترمینځه کیدیشی
له یادی راپور څخه دا اندازه کیږی چی داعش خراسان قوت کم شوی او د برید کولو د هغی توان هم په کافی اندازه کم شوی کله چی د القاعده په باب دا ګمان شتون لری چی د هغی د غړو شمار له ۶۰۰نه زیات ندی خو لدی حوالی څخه یو اندیښنی وړ خبر دا ضرور شته چی له طالبانو سره هغه اوس هم اړیکی لري که څه هم طالبانو او امریکی ترمینځه شوی د هوکړی په شرائیطو کی یو شرط دا هم دې چی طالبان به له القاعده سره خپله اړیکه وشوکوی . د دغه سیمی هیوادونو لپاره د اندیښنی وړ بله خبره دا ده چی القاعده په هندوستان،بنګله دیش ، پاکستان او مینمار کی خپله اغیزه د غزولو هڅه کوي او د دغو هیوادونو ځوانان هم په خپل لیکوکی د شاملولو په پلان عمل کوي. پدی ترڅ کی د سیمی هیوادونو ته د ځانګړې پام کولو حاجت دې. کله چی د کورونا وبا له امله د لاک ډاون او نورو بیندیزونو له کبله دتره ګرو ډلو په فعالیتونو او پلان په جوړولو ځانګړی اغیزه شوی نو ځکه د دغه منطقی هیوادونو ته دا تجربه مخی ته په کیښودو دغو ډلو ټپلو په اغیزمنه مخه نیولو او چارو کولو لپاره د ځنی نوې کړن لار ی غوره کولو په سوال غور کول پکار دې
Comments
Post a Comment