په پاکستان کې د دیموکراسۍ فضا واکمنولو لپاره مبارزه قوی کیږی

لیکنه : د محمد هارس انور

ژباړه : د پښتو څانګی

د پاکستان راپورونه ښیې چې د اپوزیسیون ګوندونو لخوا د دیموکراسۍ د بیا پرځای کونی لپاره نوی غورځنګ په لومړي پړاو کې د پام وړ پرمختګ کړی او دا چې په بیلابیلو ښارونو کې لاریونونه او غونډې جوړېږي. په لوی شمیر کې خلک پدې کې برخه اخلي. د غورځنګ اصلي ټکی دا دی چې د پاکستان پوځ باید په بشپړ ډول اساسي قانون تصویب کړي او یوازې د خپلو مسلکي دندو سره معاملې وکړي. اپوزیسیون تور لګوي چې د پاکستان پوځ په سیاسي چارو کې مداخله کولو سره اساسي قانون کی لاسوهنه کوي. له بلې خوا ، د جنرال مشرف له سقوط سره د دیموکراسۍ له رغیدو راهیسې ، پوځ مستقیما قدرت نه دی نیولی ، خو هیڅکله یې په سیاسي چارو کې مداخله نه ده بنده کړې

په تیرو عمومي ټاکنو کې ، پوځ هڅه وکړه چې د پردې تر شا تاکتیکونه وکاروي ترڅو عمران واک ته ورسوي

البته ، دې غورځنګ سمدلاسه د بوځ ناراحتي زیاته کړه. لومړی وزیر عمران خان د پوځ د دفاع لپاره تر خپلې وس، کوشش کوي ، خو اټکل دا دی چې هاغه څه چې د پوځ په ملاتړ کې یې ویلی ، مخالف اثر کوي. د عمران خان مستقیم تور دا دی چې د اپوزیسیون مشران او په ځانګړي توګه پخواني لومړي وزیر نواز شریف د هند په اشاره پوځ بدناموي. د هغه سازش ، پوځ ضعیفه کول دي

هغه پخواني قاضي القضات ته هم اشاره وکړه چې ویلي یې وو چې پوځ په پاکستان کې ترټولو صادقانه اداره ده. دا وینا کولو سره ، عمران خان پخپله په عجیب حالت کې راګیر شوی وو ځکه چې د خلکو په مخکې دا یوه وروستۍ اشاره وه چې د پوځ د کړنو په اړه یې پوښتنې راپورته کړې. په حقیقت کې ، د سترې محکمې قاضي فیض عیسی حکم کړی و چې ځینې نظامي افسران په ښکاره ډول له اساسي قانون څخه سرغړونه کوي او په سیاسي چارو کې مداخله کوي . دوی د خپلو قسمونو خلاف عمل کوي. د دې پریکړې پرضد عمران حکومت د محکمی پرضد یو ریفرنس وړاندې کړی و

څرنګه چې دا پیښه اوسنۍ ده نو دا د خلکو په ذهن کې وه چې حواله د قاضي فیض عیسی په وړاندې د انتقام اخیستونکي عمل په توګه رامینځته شوې ، البته پخپله سترې محکمې دا حواله لرې کړې وه. د عمران خان هڅې د خپل پوځ څخه دفاع کول دی

په یو بل بیان کې ، عمران خان له ذوالفقار علي بوټو څخه تر نواز شریف پورې په هر چا تور پورې کړی چې دوی په پوځ پورې تړاو لري او د دې له لارې سیاست ته راغلي ، نو دوی د پوځ بدنامولو حق نلري. .د هغه په ​​دې خبره کی څه زور درلود ، بې له شکه ، ذوالفقار علي بوټو د نظامي دیکتاتور ایوب خان په وخت کې د بهرنیو چارو وزیر و ، خو وروسته هغه له نوموړی څخه جلا شو او د نظامي حکومت په وړاندې یې د پاکستان پیپلز ګوند جوړ کړ

له هغه وخته راهیسې ، هغه او د بوټو کورنۍ د پوځ تر هدف لاندې راغلل . جنرال ضیاالحق نه یوازې د هغه حکومت ړنګ کړ بلکې هغه یې په دار وځړاوه. د عمران خان دا خبره هم سمه وه چې نواز شریف یو وخت د پوځ ملاتړ کاوه. نواز شریف هم د بینظیر بوټو پرضد په هغه ټلوله کې شامل و کله چې پوځ په ۱۹۹۰م کال په لسیزی کی د بینظیرپرضد جوړه کړه او یوه سیاسي ډله یې ترنه جوړه کړه چې د اسلامي ډیموکراتیک اتحاد په نوم پیژندل کیدو. مګر دا ریښتیا هم ده ، کله چې نواز شریف د لومړي وزیر په توګه د خپل اساسي قانون استعمال په کولو پوځ ته د هغه دریځ او حیٍثیت راپیاد کړو نو پوځ د هغه په ​​وړاندې خپل ځواک وکاراو او له واکه یې لرې کړ. جنرال مشرف هغه په ​​۱۹۹۹م کال کې هغه له واکه وغورځاوه او هغه او کورنۍ یې جلا وطن کړه

پر جنرال مشرف د بې نظیر بوټو د وژنی تورن هم دی. البته ، دا ریښتیا دي چې هغه څوک چې یوځل د پوځ سره و د پوځ لخوا ندي بښل شوي. 

لومړي وزیر عمران خان یادونه وکړه چې بوټو او نواز شریف یوځل له پوځ سره وو ، خو هغه ته دا په ​​یاد نه و چې د پاکستان پوځ د هیچا ریښتیني نه دی پاتی شوی. هغه یوازې د خپلې ګټې ملاتړ کوي او اوس هم کوي. پوځ تل د ټاکل شوي حکومت څخه خورا پیاوړې وه او اوس هم غواړي چی پیاوړی پاتی شی 

پخپله عمران خان ، چې د پوځ لخوا قدرت ته راوړل شوی ، په هر محاذ کې د هغه د ناکامۍ له امله په پوځ باندې بوج او بار زیاتیږی ، خو سیاسي وضعیت داسې دی چې پوځ د عمران خان د زغملو پرته بله چاره نه لري. ځکه چی بدیل یی نشته. له همدې امله دواړه اړ دي چې د یو بل ملاتړ وکړي

اوس دا به ولیدل شي چې ایا د پوځ او مخالفینو ترمینځ اوسنۍ شخړه به پای ته ورسیږی ، مګر دا په کلکه سره ویل کیدی شي چې لوی بدلون راتلونکی دی یا یوه لویه پیښه کیدونکی ده