د هند او سورینام اړيکې پر لوی لور روانې دي

ليکنه: پدم سينګ

ژباړه: پوشپا کماري

هند له سورینام سره ډیرې نږدې ، دوستانه اړیکې لري ، چې د کلتوري خلکو لخوا پیاوړي شوي او د هغه هیواد خلکو ته د هندي دیوسپورا د رارسیدو سره سم دا دواړو ملتونو تر منځ د اړیکو عمر ۱۴۲ کالو ته رسیږي. د هندي نیژاد ۲۳۰۰۰۰ تنو څخه چې د ختیځ اوتر پردیش او بهار دي ، او ورسره شاوخوا ۵۰ سندهي کورنۍ چې په سورینام کې ژوند کوي د هغه هیواد د اقتصاد ، ملکي خدمتونو ، ټیکنوکراتونو او د سورینام جامع کلتوري جوړښت کې د پام وړ مرسته کوي. د همدې کال په جولای کې ، ښاغلي چندریکا پرساد سنتوکهي ( هندي نسله) د سورینام د ولسمشرې په توګه وټاکل شوه. د هند لومړي وزیر نریندر مودي ښاغلي سنتوکهي ته د هندي اولس په استازیتوب مبارکي ورکړې وه او له سورینام سره ئې د هند نږدې اړیکې تکرار کړې وې. ښاغلي مودي وویل ، څه باندې سل کاله دمخه د هند خلک سورینام ته لاړل او دا یې خپل کور جوړ کړ. نن ورځ ، د سورینام نفوس له څلورمې برخې څخه زیات هندي الاصله هلته ژوند کوي . سارنيامي ژبه هلته یوه له عامو ژبو څخه ده چې د بھوجپوری ژبې يوه لهجه ده . هندوستان په دې کلتوري اړیکو ډیر ویاړ احساسوي. د هند - سورینام ګډ کمیسیون غونډې (جې سي ام ) په تړاو د ۲۰۱۷م کال په اپريل کې د هند د بهرنیو چارو وزیر ، له پاراماربو څخه لیدنه کړې وه او د هغه هیواد له ولسمشر ، مرستیال ولسمشر او د بهرنیو چارو له وزیر سره یې دوې اړخیزې ناستې ترسره کړې وې. د سورینام هغه مهال مرستیال ولسمشر اشون ادین ، په بنګلور کې د کال د ځوانانو پرواسي بھارتیه دیوس لمانځغونډې ته د ځانګړي میلمه په توګه رابلل شوی و. د ۲۰۱۷م کال په جنوري کې د خپل سفر په جریان کې ، ښاغلي ادين د یوه رسمي پلاوي په مشرۍ د هند له لومړي وزیر مودي سره دوه اړخیزه ناسته ترسره کړه. هندوستان سورینام ته د اوبو د پمپونو ، د بریښنا د لیږد مزي ، ۳ ـ چیتک الوتکې، د کریش اورګاډي داوطلبۍ او ساحلي تجهیزاتو د جوړولو لپاره د ۷ ملیون ډالرو په ارزښت څلور کریډیټ لاینونه چمتو کړي.

د ۱۳.۵ ملیون ډالرو په ارزښت د حال لخوا تولید شوي د چیتک درې الوتکې د ۲۰۱۵م کال د مارچ په میاشت کې د سورینام دفاع وزارت ته وسپارل شوې. د هندوستان ایکسم بانک د ۲۰۱۷م کال په اګست کې د پیرودونکو کریډیټ تر پروګرام لاندې د واګینینګین د پمپ سټیشن د بیا رغونې لپاره مرسته کړې ده. د هغه هیواد د کرنې وزارت ته د ۸.۴ ملیون ډالرو پور يې هم چمتو کړ. په سورینام کې د هندي کلتوري مرکز په ۱۹۷۸م کال کې پرانستل شوی چې د هندي ژبې ، کتهک ، یوګا او کلاسیکي موسيقي په ترويج کې خورا فعال دی. هند په ۲۰۱۶م کال کې په سورینام کې د هندي ژبې د ودې لپاره د ۲۹۵۰۰ ډالرو په ارزښت وړیا مرستې ورکړې ، ځکه چې شاوخوا ۸۰ هندي ښوونځي د سورینام په بېلا بېلو ولسوالیو کې فعالیت کوي. هرکال دوه سورینامي زده کونکي په اګرا کې د کندریه هندي سیسټم کې هندي زده کوي. سورینامي زده کونکو هم د ـ آی سي سي آر ـ په مختلفو سکالرشیپ سکیمونو کې ډیره علاقه ښودلې او دا مهال یو محصل په هند کې د آیوش سکالرشیپ لاندې بام کورس زده کړې کوي.

د هند او سورینام د ګډ کمیسیون اوومه ناسته (جې سي ام)، د ولايت د بهرنیو چارو وزیر ښاغلي وي مورلیدهدرن او د بهرنیو چارو وزیر، د سورینام جمهوریت د نړیوالې سوداګرۍ او همکارۍ وزیر سفیر البرټ آر رامدین په مشرۍ ، په دې اونۍ کې په حقیقت کې ترسره شوه. بحثونه د هندوستان او سورینام دوستانه اړیکو د شالید پروړاندې د تودوخې په فضا کې ترسره شوي. دواړو وزیرانو د سیاسي خبرو اترو ژور کولو ، دوې اړخیزې اړیکې بیاکتنې، د سیمه ایز او څو اړخیزو همکاریو په اړه د نظر تبادلو کې د دې میکانیزم اهمیت باندې ټینګار وکړ.

دواړه خواوې په رضایت سره یادونه وکړه چې د هند او سورینام اړیکې چې قوي کلتوري او تاریخي دي ، د خواخوږۍ او په لوړه کچه د تفاهم او یو شمیر مسلو په اړه د نظرونو تبادلې لخوا په نښه شوي. وزیرانو هوکړه وکړه چې د سوداګرۍ او پانګونې په برخو کې دوو اړخیزو اړیکو ته نوی تحرک اضافه کړي چې هدف یې د تخلیقي صنعتونو رامینځته کولو ، روغتیا ، د درملو دودیز سیسټم ، کرنې ، کانونو ، انرژي ، دفاع ، کلتور او فرهنګ ، ښوونه ، د قونسلګرۍ همکارۍ او پراختیا ملګرتیا ، د خلکو اړیکو ته د خلکو پیاوړتیا او نورو برخو کې همکاري ده.

دواړو وزیرانو د سویل - سویل همکارۍ په روحیه کې د کریډیټ لاینونو په ګډون د مراعاتو شرایطو لاندې د پراختیایی پروژو ترسره کولو اهمیت ومانه. دوی یادونه وکړه چې د سورینام سره د هند پرمختیایی ملګرتیا د بریښنا تولید او لیږد شبکې ، عمومي رسونې او اوبو رسولو په شمول پراخه سکتورونه پوښلي. دوی په پایپ لاین کې د پروژې لومړیو پلي کیدو ته سترګې په لاره دي چې هدف یې د انرژي امنیت ، د انرژۍ موثریت او د سورینام انرژي ترکیب کې مرسته کول دي.

وزیرانو د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ریفورمونو په ګډون، په نړیواله کچه د متقابلو مرستو د ورکولو ژمنې یو ځل بیا تکرار کړې. دواړو هیوادونو هوکړه وکړه چې د ګډ کمیسیون د میکانیزم له لارې به د دوه اړخیزو اړیکو د لا غښتلي کولو او پراختیا په موخه په بیلابیلو مسایلو له سره ګډ کار ته دوام ورکړي.